Verslag ANE ZOOM College “Ervaringsdeskundigen en baancreatie: werkt dat?” Donderdag 5 november

De gemeente Amsterdam loopt op partnerorganisaties en andere gemeenten achter wat betreft het benutten van ervaringskennis. Terwijl we het erover eens zijn dat het inzetten van ervaringskennis nuttig is en de gemeentelijke dienstverlening aan Amsterdammers verbetert. Hoe breng je het in de praktijk? Hoe zouden we banen kunnen creëren? En hoe is het om in zo’n gecreëerde baan te werken?

Tijdens de Week van de Participatie organiseerde Het Amsterdams Netwerk Ervaringskennis (ANE) een ZOOM college “Ervaringsdeskundigen en baancreatie: werkt dat?” Saskia Andriessen (Onderzoeker Arbeidsparticipatie) liet zien dat onderzoekskennis op het gebied van baancreatie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt leerpunten oplevert voor het inzetten van ervaringsdeskundigen.

Marcella van Vloten (Klantadviseur sociaal domein, gemeente Haarlem) en Jean-Marc Vaatstra (CV Coach WPI, gemeente Amsterdam) verduidelijkten het verhaal met hun praktijkervaringen. WPI collega en ANE werkgroep trekker Martin Hamelink organiseerde en begeleidde het gesprek.

Baancreatie voor ervaringsdeskundigen in lijn met ambities gemeente Amsterdam

Het college riep ons, ambtenaren, eerder op ervaringskennis te benutten in beleid en uitvoering en ervaringsdeskundigen te waarderen met échte banen (unaniem aangenomen motie Lene Grooten 2019 “Hup ervaringsdeskundigen!”). Het winnen van vertrouwen, verbeteren van de dienstverlening is een aandachtspunt binnen WPI. Evenals het aanstellen van bijstandsgerechtigden op gemeentelijke vacatures. Daarbij heeft de gemeente de ambitie inclusief en divers te zijn. Kortom redenen genoeg om eens serieuzer te kijken naar het creëren van banen voor ervaringsdeskundigen. Tijdens dit webinar gaven we een voorzet.

Duurzame baancreatie vraagt doordacht strategisch plan

Saskia Andriessen, Onderzoeker Arbeidsparticipatie, legde uit dat er overeenkomst is met het creëren van banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Je kunt haar gerust een expert op dat gebied noemen na meer dan dertig jaar onderzoek. “Om dit te laten slagen moet je het wel overwogen en met een (strategisch) plan doen”, aldus Saskia Andriessen. Bekijk hier haar presentatie en het stappenplan.

Ervaringsdeskundigen dichter op de klant

Jean-Marc is zelf enige tijd werkloos geweest en snapt dat het voor een klant een enorme barrière kan zijn als zijn/haar klantmanager vraagt een CV mee te nemen. Die is niet altijd sluitend. Wat zet je er dan op? Het lukt hem om als ervaringsdeskundig klantmanager met specialisatie CV’s, snel een binding, een vertrouwensband, met de klant te creëren waardoor hij stappen kan zetten richting een passende werkplek.

Marcella van Vloten werkt nu anderhalf jaar bij de gemeente Haarlem als Klantadviseur. Zij heeft ervaring met (generatie) armoede en sociale uitsluiting en kan daardoor als ervaringsdeskundige bij de gemeente vaak net even een ander perspectief laten zien aan haar collega’s. “Ik spreek de taal van de straat. Daardoor ben ik natuurlijk ook wel een beetje een vreemde eend in de bijt bij alle hoog afgestudeerden waar ik mee samenwerk. Maar ze zijn gaan inzien dat ze ook van mij kunnen leren. Ik leg uit hoe het net even anders kan met de kwetsbare doelgroepen”. Ze had wel het gevoel dat ze in eerste instantie niet door alle collega’s serieus genomen werd, maar inmiddels hoort ze er helemaal bij.

Alle drie de sprekers beamen dat het, hoe moeilijk ook, al heel belangrijk is om geen aannames te doen in het gesprek met mensen. “Probeer eerst eens goed te luisteren en te kijken, voordat je met allerlei oplossingen komt”.

Op naar werkplekken!

WPI raakt steeds bekender met de term “Ervaringsdeskundigheid”. Men snapt dat ervaringsdeskundigen iets kunnen betekenen in de dienstverlening van de gemeente aan Amsterdammers. Maar dit vervolgens ook in de praktijk brengen is nog wat anders. Het roept een hoop vragen op. Dit zagen wij ook in de “Ontmoeting” een webinar dat we onlangs organiseerden waarbij drie ervaringsdeskundigen aan ambtenaren (met name vanuit WPI) vertelden wat voor werk zij doen en wat hun toegevoegde waarde is.

“Vanuit het Amsterdams Netwerk Ervaringskennis (ANE) herkennen we de vragen van organisaties als ‘Waar haal ik ervaringsdeskundigen vandaan?’ of ‘Hoe werkt dat met de betaling?’ of ‘Hoe zorg ik dat een ervaringsdeskundige goed begeleid wordt binnen mijn organisatie/team?’. Het ANE wil daar graag bij helpen, aldus Martin Hamelink”.

Wil je onderzoeken wat de meerwaarde van ervaringskennis bij jouw team of afdeling kan zijn en hoe dit te realiseren neem dan contact op met m.hamelink@amsterdam.nl

Lees hier de vragen en antwoorden uit de chat tijdens deze ZOOM bijeenkomst.

Bekijk hier de powerpoint presentatie van Saskia met o.a. het stappenplan om een duurzame baan te creëren.

Lees ook het verslag van de “Ontmoeting” waarbij ervaringsdeskundigen aan ambtenaren uitleggen waarom ervaringsdeskundigheid zo belangrijk is.

Zie hier informatie over andere ANE colleges of ga naar onze homepage.

Bijeenkomst “Leerlijn Buurtteams” woensdag 4 november

Op woensdag 4 november vond de ZOOM bijeenkomst “Leerlijn Buurtteams” plaats tijdens de “Week van de Participatie”. Een bevlogen groep deelnemers, vooral ervaringsdeskundigen, kregen informatie over de leerlijn van Karin Hanekroot, directeur van de Vrijwilligersacademie, Patrick Theunissen, Verbondsteammedewerker en deelnemer aan de onlangs afgeronde eerste leerlijn en ANE Kwartiermaker Reinier Schippers.  

“Je ontwikkelt  je eigen ‘leerlijn’ voor een deel zelf”

De “Leerlijn Buurtteams” helpt je om jezelf verder te ontwikkelen als ervaringsdeskundige in een (buurt)team. Het is een leerweg die niet van a tot z vaststaat. Je bent medeverantwoordelijk voor de invulling van je eigen opleiding”, aldus Karin Hanekroot, mede organisator van de leerlijn. Zo kozen deelnemers aan de eerste leerlijn bijvoorbeeld voor de trainingen: “Grenzen stellen”, “Verbindend (oordeelloos) communiceren” en “Beter vragen stellen”. De Vrijwilligersacademie werkt voor deze post-mbo opleiding, die eind november start, intensief samen met de Hogeschool van Amsterdam. De opleiding bestaat uit 60 uur leren en 60 uur werken. “We willen het liefst deelnemers die al een ervaringsdeskundige opleiding hebben afgerond en ervaring hebben met het samen werken als ervaringsdeskundige met anderen. Zo kunnen we namelijk nóg meer halen uit deze nieuwe ‘Leerlijn’”. 


Een reactie van de deelnemers aan de eerste leerlijn: “De steun en waardering en het samenwerken aan een gemeenschappelijk doel heeft ons individueel en ook als groep laten groeien”


Toetsing
Na afloop van de leerlijn vindt er een eindgesprek plaats. Certificering op basis van werken in de praktijk, actieve aanwezigheid bij de les en intervisie, een uitgeschreven persoonlijk ontwikkelingsplan (pop), groeps ontwikkelingsplan (gop) en een criteriumgericht interview.

Discussies over relevante onderwerpen betreffende de ‘leerlijn’ in drie groepen

Nadat ook de andere organisatoren van deze bijeenkomst Reinier Schippers en Patrick Theunissen zich hadden voorgesteld werd de groep van 23 deelnemers in drieën gesplitst. De groep van Reinier boog zich over de vraag “Zijn ervaringsdeskundigen wel een noodzakelijk onderdeel voor een team in het sociaal domein?” De groep van Karin discussieerde over de vraag “Wat is een goede leerplek en wat is daar voor nodig?”

De derde groep, onder leiding van Patrick, dacht na over de vraag hoe de “leerlijn” het beste aansluit bij de rol van ervaringsdeskundige als expert van de leefwereld. Na de discussies in de subgroepen werden de uitkomsten in de hele deelnemersgroep besproken. Daar bleek dat de groepen over veel meer dingen dan de oorspronkelijke vraag hadden gesproken. Een aantal sprekers uit de groepen deden prikkelende uitspraken die duidelijk maken welke issues er zoal  spelen op het gebied van ervaringsdeskundigheid.


Karin Hanekroot directeur van de  Vrijwilligersacademie over de eerste leerlijn: “Ze hebben allemaal leren samenwerken met elkaar in de groep en in het buurtteam. En zijn zich steviger gaan voelen en meer bewust van hun meerwaarde, waardoor ze in de samenwerking met beroepskrachten ook beter vragen durven te stellen.”


“Neem ervaringskennis serieus”

Berend de Groote , kwartiermaker van het ANE, benadrukte dat ervaringsdeskundigheid een hoofdingrediënt is en niet de kers op de taart zoals veel organisaties het nog steeds zien. “Ervaringsdeskundigheid is een vakgebied en een essentiële schakel in het werkelijk ondersteunen van de Amsterdammer met ernstige problematiek en dient serieus beloond te worden.”

Ervaringsdeskundige kijkt vanuit ander perspectief

Patrick Theunissen benadrukte dat de ervaringsdeskundige geen hulpverlener is. “Een ervaringsdeskundige is de kritische expert uit de leefwereld”. Een expert met een groot hart. Judith: “Ik heb zelf een stevige crisis meegemaakt en ben de ervaringsdeskundige opleiding TOED gaan doen. Ik was heel blij daar mensen tegen te komen die mij echt begrepen. Olga: “Ik ben verslavingscoach bij de Regenboog Groep. Ik heb ervaringsdeskundigheid op het gebied van verslaving, depressie, rouw en trauma. Ik denk dat de ervaringsdeskundige zich van nature gelijk voelt aan de ander. Dat is bijna niet te leren door de professional.”

Ervaringsdeskundige geen slachtoffer maar trotse voorloper

Het probleem van stigmatisering speelt nog steeds een grote rol. De professional heeft zogenaamd niets en de ervaringsdeskundige heeft toch altijd dat vlekje. “Je rol als ervaringsdeskundige in een team is lastig. Andere professionals weten dat ik depressief ben geweest en kunnen dat te allen tijde voor je voeten werpen. Zelf laten ze zichzelf niet zo snel zien”, aldus deelneemster Judith.  “Weet wel, ik ben meer dan de issues waar ik mee geworsteld heb. En ik ben trots op waar ik nu sta!”.

Olga: “Er zijn veel ervaringsdeskundigen waanzinnig mooi opgebloeid vanuit diepe ellende. Zij kunnen inspireren om het stigma van zieligheid weg te nemen en de openheid om over eigen problemen te praten te vergroten. Mensen waar de kracht vanaf straalt en die trots zijn op zichzelf, omdat ze lastige periodes hebben overwonnen.”

Reinier: “Het gaat om het samenspel. Van elkaar leren. En het stigma doorbreken dat veel hulpverleners én ervaringsdeskundigen nu nog te veel hindert in de samenwerking.”

Juiste randvoorwaarden ervaringsdeskundigheid belangrijk voor kans van slagen

Simone: “Ik ben blij dat er opleidingen zijn en dat ik gastdocent bij de TOED ben. Maar een diploma op het gebied van ervaringsdeskundigheid zegt niet dat je dan een gelukkige of goede ervaringswerker bent. Je moet empathisch en sociaal zijn en ook je mond durven open doen. Je bent tenslotte ook de luis in de pels die het andere geluid aan het team moet laten horen. Dat is niet altijd even gemakkelijk. Dat moet je liggen.” Reinier: “En juist daarom zijn randvoorwaarden zoals de ondersteuning vanuit een leerlijn heel belangrijk voor het laten slagen van een ervaringsdeskundige in een (buurt)team. Denk daarbij naast opleiden in de praktijk ook aan het organiseren van stedelijke intervisie en investeren in een vitaal netwerk dat continuïteit bij uitval garandeert. Kortom een stevige stedelijke leeromgeving.”

Heb je nog vragen over de leerlijn?

Op de website van de Vrijwilligersacademie vind je meer informatie over de toelatingseisen en waar je je kunt aanmelden.

Heb je daarna nog vragen stuur dan een e-mail naar Karin Hanekroot: karin@vrijwilligersacademie.net

Lees meer over het werken in een buurtteam in de Buurtteamspecial onlangs uitgebracht door het Amsterdams Netwerk Ervaringskennis (ANE).

Lees hier het interview met Patrick Theunissen over het werken als ervaringsdeskundige in een pilot buurtteam (Verbond van 100).

Lees hier het interview met Reinier Schippers, ervaringsdeskundige en kwartiermaker ANE.

Van 23 t/m 27 november is de Week van het Verbond. Deze is bedoeld voor iedereen die in een buurtteam werkt of wil werken. Lees meer en meld je aan voor één of meerdere workshops.

De Buurtteam special

Wat hebben verbondsteams en buurtteams met wijkzorg te maken? Hoe is het om als ervaringsdeskundige in een verbondsteam, (pilot)buurtteam, te werken? Lees hier de verhalen van de mensen die er midden in zitten. Zeven mensen, zeven mooie verhalen vanuit verschillende perspectieven. Lees de buurtteam special.


Nieuwe rubriek «Wie Doen Mee met ANE?»

Veel mensen buiten de “Ervaringsdeskundigheidswereld” reageren nog verbaasd als je de term “Ervaringsdeskundigheid” laat vallen. In dit interview met Martinus den Boer, deelnemer aan een van de ANE werkgroepen, wordt meteen duidelijk wat de meerwaarde van een ervaringsdeskundige is en waarom zij zo belangrijk zijn voor Amsterdammers met een zorgvraag.

ANE Werkgroepen boeken vooruitgang (mei 2020)

Onze werkgroepen blijven “op afstand” actief en boeken resultaten.

Werkgroep “Werken in buurtteams”

In het afgelopen jaar zijn tien ervaringsdeskundigen volwaardig betrokken bij een pilot voor de toekomstige buurtteams, ook wel “Verbond van 100” genoemd. Zij volgen een speciaal op maat gemaakte opleiding bij de Vrijwilligersacademie. En richten zich daarbij ook op de rol, positie en het functioneren van ervaringsdeskundigen binnen de toekomstige buurtteams. Ook hebben zij in het kader van deze opleiding regelmatig intervisie. Reinier Schippers van het ANE zal samen met hen in de komende maanden concreet antwoord geven op de vraag: Wat is er nodig is om ervaringsdeskundigen beroepsmatig in te zetten in de toekomstige Buurtteams Amsterdam vanaf 2021?

Werkgroep “Werk & Stage WPI”

Vanuit de werkgroep “Werk & Stage WPI” boekt Martin Hamelink ook vooruitgang. Zo bracht hij afgelopen maand het onderwerp “Ervaringsdeskundige” op de agenda van het platform Werk Participatie en Inkomen (WPI) van de Gemeente Amsterdam. Dit platform heeft een adviesfunctie binnen WPI. Ook zijn er nu drie teams die onderzoeken hoe ervaringsdeskundigen bij hen in te passen is. Martin schrijft nu voor een van die teams een functieprofiel voor een ervaringsdeskundige. Daarnaast heeft hij contact met teams binnen WPI om de toegevoegde waarde van de inzet van ervaringsdeskundigen te onderzoeken.  

Werkgroep “Competentieontwikkeling”

Ook de werkgroep “Competentieontwikkeling” is voortvarend aan de slag gegaan.
In een workshop hebben de werkgroep leden geprobeerd vast te stellen wat ze willen leren  om de verschillende rollen, die je als ervaringsdeskundige kunt aannemen, goed te kunnen vervullen. In andere bijeenkomsten spraken zij over de uitgangspunten die nodig zijn voor het ontwikkelen van hun ervaringskennis tot ervaringsdeskundigheid. Een belangrijk uitgangspunt is dat een ervaringsdeskundige kan groeien in een omgeving waar hij/zij kan werken in de praktijk, in een training kan oefenen waar hij/zij tegen aanloopt en door middel van gesprekken in groepen ervaringen kan uitwisselen en kan leren van en met anderen. Het vraagt dus ook iets van de werk- of stageplek.
Binnenkort gaan ze hun bevindingen ook toetsen aan andere ervaringsdeskundigen uit de praktijk om zodoende steeds duidelijker te krijgen wat er voor nodig is om je als ervaringsdeskundige te blijven ontwikkelen.

Download hier de leidraad competentieontwikkeling