Even voorstellen…Jamaa Taharrasst (Kring Jongeren)

Jamaa Taharrasst zet samen met Astrid Philips de kring “Jongeren” op binnen het ANE. Wie is Jamaa? Wat doet ze voor werk of studie? Waarom vindt zij dat ervaringsdeskundigen belangrijk zijn voor jongeren? En hoe helpt het ANE haar kring hierbij?

Ik had een interview met Jamaa op haar (vrijwilligers)werk bij Stichting Aminah in Bos en Lommer.

Door Matthijs Post

Zou je iets over jezelf willen vertellen?

Ik ben geboren in de Baarsjes en ik woon nu met veel plezier in de wijk Slotermeer in Nieuw West. Ik ben alleenstaand en heb een zoon van tien. Ook heb ik een kat waar ik dol op ben. Ik kan chaotisch zijn maar word heerlijk ontspannen van mijn hobby’ lezen en tekenen. Verder kan ik geen dag zonder koffie en het water loopt mij al in de mond als ik aan sushi denk.

Studeer of werk je?

Ik zit nu in het tweede jaar van de studie “Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn” bij de Hogeschool van Amsterdam. Ik loop stage bij het ANE waar ik samen met Astrid Philips, kwartiermaker bij het ANE en docent van de Hogeschool van Amsterdam, de kring “Jongeren” opzet.

Waarom zijn ervaringsdeskundigen belangrijk voor jongeren?

Ik denk dat er nog te weinig preventie is voor jongeren. Als ik zelf meer voorlichting had gehad van mensen die ik vertrouwde dan had ik waarschijnlijk niet zoveel jaren depressies gehad. Hoe eerder jongeren voorlichting krijgen over psychische ziektes hoe eerder ze aan de bel kunnen trekken. Ik weet uit eigen ervaring ook hoe lastig het is over bepaalde dingen te praten. Er is veel schaamte. Ervaringsdeskundigen maken een groot verschil. Zij hebben dezelfde of vergelijkbare moeilijkheden gekend en zijn daar uit gekomen. Daarom zullen jongeren eerder eerlijk zijn over hun problemen naar een ervaringsdeskundige dan naar een ouder, leraar of psycholoog. 

Hoe ver zijn jullie met de kring “Jongeren”?

Op dit moment zoeken we jongeren tussen de 12 en 27 jaar met ervaringskennis voor onze kring. We willen samen met hen kijken waar zij tegen aanlopen. Horen hoe zij naar de dingen kijken. We zoeken ook de “onzichtbare” jongeren. Dat zijn jongeren waarbij het lijkt alsof het goed gaat, terwijl dat bij hen van binnen niet zo is. Ik was er zelf ook zo een. We willen de kennis van deze jongeren samenbrengen. In de volgende fase willen we organisaties gaan opzoeken en gaan samenwerken. Binnenkort gaan we picknicken om elkaar beter te leren kennen.

Waarom een “kring” binnen het ANE?

Het ANE is een netwerk met veel verschillende mensen die samen veel kennis hebben. Daar kunnen wij ons voordeel mee doen. Er is bijvoorbeeld een kring “Armoede”. En er zijn ook jongeren met armoede problemen. Reinier Schippers, ook van het ANE, doet momenteel met zijn kring heel veel ervaring op over het werken van ervaringsdeskundigen in teams met “traditionele” professionals. Met alles wat ze daar leren kunnen wij ook weer ons voordeel doen. De kring “Deskundigheidsbevordering” heeft nuttige kennis over hoe ervaringsdeskundigen in hun werk te versterken. Dat is het mooie van het ANE. Het is zo ingericht dat de verschillende kringen elkaar versterken.

Gun jij jongeren met problemen ook dat ze in aanraking kunnen komen met ervaringsdeskundigen? Doe mee met de kring “Jongeren”. Stuur een e-mail naar jamaa.taharrasst@hva.nl

“Zet eigen ervaringen in voor een ander”

Eenjarige opleiding tot ervaringsdeskundigheid (start 26 november 2021)

Op vrijdag 26 november 2021 start een nieuwe klas van Howie the Harp Amsterdam, de opleiding tot ervaringsdeskundige.

Heb jij veel meegemaakt? Bijvoorbeeld als (ex-)verslaafde, ex-gedetineerde en/of als cliënt in de psychiatrie . Ben je nu hersteld en wil je anderen helpen die in zo’n situatie zitten? Word ervaringsdeskundige!

Informatiebijeenkomst

Di 12 oktober 13:00 uur

Over de opleiding

De eerste 4,5 maand ga je als student vier dagen in de week (hopelijk) live naar school en één dag werk je thuis in een online lesprogramma. Hierna loop je 7,5 maand 20-24 uur stage. Dit doe je bij een maatschappelijke organisatie zoals het Leger des Heils of HVO-Querido.

Kosten
De opleiding kost 5500,- per jaar. Deze wordt in bijna alle gevallen vergoed door de uitkeringsinstantie van de student. Wanneer dit niet lukt, kunnen wij meedenken over andere financieringsmogelijkheden.

Toelating

Er is geen ondergrens wat betreft diploma! Iedereen mag in principe de studie komen volgen. Wel gaat er een selectieprocedure aan vooraf. Deze bestaat uit een (online) informatiebijeenkomst, een (online) workshop en een selectiegesprek. In dit gesprek gaan we samen kijken of de opleiding, op dit moment, passend is.

Meer informatie en aanmelden
Je kunt je aanmelden door te mailen naar: howietheharp@hvoquerido.nl

Heb je nog vragen? Bel naar Petra Klaassen, opleidingscoördinator op tel 0621928717. Op de website www.howietheharp.nl kun je meer informatie vinden.

Jaap Kemkes, zakelijk ondersteuner van het ANE

Jaap Kemkes ondersteunt ANE in de komende maanden zakelijk. Jaap zet zich vaker in voor vrijwilligersorganisaties en organisaties die ervaringsdeskundigheid voorop zetten. Zo was hij onder andere interim manager bij RCO de Hoofdzaak in Alkmaar, zakelijk ondersteuner bij het Cliëntenbelangbureau in Dordrecht en bestuurslid bij Team ED. In Amsterdam werkt hij o.a. ook als freelancer voor De Omslag en de Vrijwilligersacademie.
Jaap zet zijn ervaring in om ANE als organisatie krachtig en slagvaardig te maken. Volgens Jaap laat het ANE als netwerk met haar leden en partnerorganisaties goed zien wat de bijdrage is van ervaringskennis en ervaringsdeskundigen.

Bijvoorbeeld: hoe sluiten de nieuwe buurtteams aan op de leefwereld? “Het vinden van die antwoorden en het delen daarvan is een belangrijke taak van ANE”, aldus Jaap. “Dat kunnen de ervaringsdeskundigen van ANE en de andere netwerkleden prima.”

Daarnaast is het nu ook belangrijk dat de organisatie zich goed organiseert als coöperatie en als netwerk. Dat betekent: heldere werkafspraken maken, de interne en externe communicatie goed regelen, organiseren en verantwoorden van projecten, en de eigen administratie opzetten en bijhouden. Daar gaat Jaap het bestuur en de Ledenraad de komende periode in ondersteunen. Jaap zal ook een voorstel doen hoe ANE dit voor de komende jaren het beste kan regelen. Er zal een vorm van bureauondersteuning moeten komen: hoe kan dat het beste worden geregeld?

Kennismaken met…Marcella van Vloten, bestuurslid ANE

Je bent nu ongeveer een jaar betrokken bij het ANE. Hoe bevalt het?

Het is heel dynamisch. Het Amsterdams Netwerk Ervaringskennis, ook wel ANE, is een netwerk in ontwikkeling. En dat is spannend. Heel veel dingen zijn nieuw waardoor het samen uitvinden is hoe dingen aan te pakken. Soms maken we grote stappen vooruit en we moeten ook wel eens een stapje terug doen. Maar het idee dat we bezig zijn om de inzet van ervaringskennis in Amsterdam sterker en duurzamer te maken voelt erg goed.   

Marcella thuis aan het werk

Je maakt me nieuwsgierig kun je iets meer vertellen over wat het ANE zoal doet?

De gemeente Amsterdam heeft de ambitie om de inzet van ervaringskennis in Amsterdam te versterken en verder te ontwikkelen. Zij heeft hiervoor ambtenaar Berend de Groote gevraagd iets op te zetten, iets te organiseren om deze ambitie te verwezenlijken. Nu na twee jaar staat er de coöperatie ANE. Met een nieuwsbrief die naar een kleine 600 mensen gaat. Met zes themagroepen (kringen) en een duidelijke visie. We hebben veel ambitie maar relatief weinig middelen zoals geld en mensen. Dan moet je soms keuzes maken omdat je niet alles kan doen. Op dit moment zie je dat er veel verschillende partijen zijn die iets met ervaringsdeskundigheid doen. Neem bijvoorbeeld de opleidingen voor ervaringsdeskundigen die al in teams in de praktijk werken. Daar zijn er nu een aantal van die nog los van elkaar worden georganiseerd. Hun eigen subsidies aanvragen, hun eigen leerwegen in elkaar zetten en zelf (potentiële) ervaringsdeskundigen werven. Wij proberen deze initiatieven bij elkaar te brengen zodat ze niet allemaal zelf het wiel hoeven uit te vinden en ook meer met één stem spreken. Dat voorkomt verwarring en versplintering en komt het geheel ten goede! Een ander voorbeeld van wat wij doen betreft de Kring ‘Buurtteams bondgenoten’. Wij hebben van de gemeente de opdracht gekregen om ervaringsdeskundigheid in de nieuwe buurtteamorganisaties te ontwikkelen. Hiervoor organiseren wij momenteel een stadsbrede vakgroep Ervaringsdeskundigheid. Deze vakgroep komt regelmatig samen en onder andere met behulp van intervisie dragen we zo bij aan de vakontwikkeling van ervaringsdeskundigheid.

Hoe ben jij als ervaringsdeskundige gaan werken?

Een paar jaar geleden zag het er voor mij heel anders uit. Ik was behoorlijk depressief en zat zonder werk en zonder toekomstbeeld thuis. Ik was wel als vrijwilliger actief bij mij in de buurt. Op een gegeven moment kreeg ik in het kader van een re-integratietraject het aanbod om een opleiding tot ervaringsdeskundige te doen. Ik had immers veel ervaringskennis: Ik kom zelf uit de generatiearmoede. Ik weet wat het is schulden te hebben en ik weet wat het is om mishandeld te worden. De gemeente wilde deze 3-jarige opleiding tot ervaringsdeskundige betalen. Die kans heb ik toen met beide handen aangegrepen. Ik heb de opleiding bij COEVA (Coöperatieve Opleiding voor Ervaringsdeskundigen in Armoede en Sociale Uitsluiting)  gedaan. Nu kun je opleiding terugvinden onder de naam van Edasu. En kijk waar ik nu sta. Ik heb een vast contract bij de gemeente Haarlem als ervaringsdeskundige, ik heb een gave opdracht bij FNO Zorg voor Kansen (fonds voor kwetsbare groepen), doe van alles bij het ANE en wordt door andere organisaties gevraagd om mee te helpen.

Wat doe jij zoal bij het ANE?

Het is heel divers. Ik houd mij onder andere bezig met het aanvragen van subsidie(s). Ook ben ik al een paar keer aangeschoven bij het overleg met de ambtenaren van de gemeente Amsterdam die iets met ervaringskennis willen. Elke maand (voorheen elke week) schuif ik aan bij het kartrekkersoverleg waarbij we de voortgang van de ANE en de kringen bespreken. En soms leid ik een college of een grote ANE bijeenkomst.   

Wat verdient een ervaringsdeskundige?

Ervaringsdeskundigen hebben vaak geen of weinig schooldiploma’s waardoor ze het moeten doen met een vrijwilligersvergoeding of minimum loon. Gelukkig zijn er steeds meer bedrijven en organisaties die niet vragen naar bijvoorbeeld HBO diploma’s maar naar een bepaald werk- en denkniveau. Kan jij qua ontwikkeling mee komen? Ik heb niet de diploma’s maar kan wel op HBO niveau meekomen. Mijn  salaris bij de gemeente is nog niet op HBO niveau, maar daar wel enigszins op afgestemd. En met mijn verschillende andere klussen heb ik opgeteld een prima inkomen.

Het fenomeen ‘ervaringsdeskundige’ is nog lang niet bij alle organisaties bekend. Wat zou je willen zeggen tegen organisaties en ervaringsdeskundigen die moeite hebben met de inbedding van de functie van ervaringsdeskundige?

Bij een eerste plek waar ik terecht kwam ging het ook niet helemaal lekker. Ik had geen idee hoe ik mijn ervaringskennis kon inzetten. En bij mijn collega’s leefden vragen als: Kan je iemand zonder diploma’s wel bij een beleidsafdeling plaatsen? Is haar niveau wel hoog genoeg? Waar liggen haar grenzen? Ik sprak ook een hele andere taal, de taal van de straat. En als enige ervaringsdeskundige moet je sterk in je schoenen staan om alle twijfels bij je collega’s weg te nemen. Ik ben toen naar een andere plek gegaan. Daar kreeg ik een manager die sterk in mij gelooft. Dat geeft rugdekking. Hij zorgde ervoor dat ik bij overleggen terecht kwam. Dat ik mee kon denken. Mee kon praten. Toen ging het lopen. Ik zou willen zeggen tegen afdelingen/teams die ook ervaringskennis willen benutten: neem het serieus, accepteer dat je het soms even niet weet en neem de tijd om samen een nieuwe werkwijze te ontwikkelen. En je kunt altijd hulp vragen bij anderen of bijvoorbeeld bij het Amsterdams Netwerk Ervaringskennis (ANE), waar zeer ervaren ervaringsdeskundigen aangesloten zijn.

Is er een sleutel moment in jouw leven geweest waarvan je nu zegt: ik heb mezelf overwonnen? Nu heb ik die switch kunnen maken. Niet meer naar het verleden te kijken. Op eigen benen te staan.

Het begon met loskomen van mijn verleden. Me niet meer schuldig voelen naar bijvoorbeeld mijn ouders toe. Dat ik het uitsprak dat ik in armoede ben opgegroeid. Mijzelf kwetsbaar opstellen hoe lastig dat soms ook was. Want ik stelde me nooit kwetsbaar op. Ik had een torenhoge muur. Kijk eens hoe sterk Marcella is? En niemand komt daar doorheen. Heel defensief. Die heb ik op een gegeven moment laten vallen. Ook door het te benoemen. En vooral ook mijn motivatie: mensen niet te laten meemaken wat ik heb meegemaakt. Ik ben er van overtuigd dat veel mensen hetzelfde kunnen bereiken als ik, als er maar naar je geluisterd wordt en je er zelf hard voor werkt.

Bijpraten met…John Roozemond

Onder de noemer “Hoe breng jij de zomer door?” bellen we deze zomer een aantal mensen uit het ANE netwerk om bij te praten. Vandaag spreken we John Roozemond, projectleider bij Buro ErvaringsKracht, initiatief van Cordaan.

Hoi John, heb je een leuke vakantie gehad?

Jazeker! Voor mij is vakantie belangrijk omdat het me ook helpt om met een afstand naar de dingen op het werk te kijken. In de vakantie ben ik met mijn vrouw en twee dochters naar een camping in Frankrijk geweest. Vroeger gingen we nog wel met een vouwwagen op pad, maar tegenwoordig vinden we het heerlijk om na een lange autoreis bij een huisje aan te komen en meteen te kunnen genieten.

Zou jij kunnen uitleggen wat jullie bij Buro ErvaringsKracht doen?  

Bij Buro ErvaringsKracht werken ervaringsdeskundigen die hun kennis en kunde inzetten om de wereld binnen en buiten Cordaan beter toegankelijk te maken voor mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB). Breder gezien proberen we verandering te krijgen in de stigmatisering van mensen die net even anders zijn dan wat we in Nederland als ‘normaal’ hebben gedefinieerd. We doen dit onder de vlag van Cordaan. Cordaan is er voor iedereen die zorg, ondersteuning of begeleiding nodig heeft. Binnen Cordaan doen we projecten maar we werken ook samen met andere organisaties zoals bijvoorbeeld “Partners voor Jeugd” en de gemeente Amsterdam.

Wij hebben bij Buro ErvaringsKracht ervaringsdeskundigen in de leeftijd van 25 tot 63 jaar. Ze zijn ervaringsdeskundig op verschillende onderwerpen. Zo hebben we een aantal (pleeg)moeders die zich inzetten om de stem van ouders waarvan de kinderen uit huisgeplaatst worden een plek te geven daar waar het ertoe doet. We hebben ook mensen die ervaring hebben met pesten, huiselijk geweld, alcoholverslaving en depressie.          

Wat bedoel je met ‘de wereld beter toegankelijk maken’?

Als je afwijkt van de ‘norm’ dan wordt je al snel gek aangekeken. Mensen met een licht verstandelijke beperking hebben een brein dat net even anders werkt dan ‘het gemiddelde’. We herkennen het vaak niet en weten ook niet altijd hoe er mee om te gaan. Maar zijn mensen die de indicatie LVB hebben minder belangrijk? Wij willen dat iedereen elkaar als gelijkwaardig ziet en gelijkwaardig behandelt. Dit proberen we te bereiken door mensen inzicht te geven in het leven van mensen die net even anders zijn. Waar we nog wel eens focussen op wat een ander niet heeft, laten wij bijvoorbeeld in workshops zien welke kwaliteiten deze mensen hebben.

Je zei dat jullie zowel binnen Cordaan als buiten Cordaan projecten doen. Zou je hier wat meer over willen vertellen?

Het begint er mee dat je een ingang bij een organisatie moet hebben. Iemand die het snapt, die het herkent. Wij vragen deze persoon hoe wij kunnen helpen. Een van onze manieren om te helpen is door het bewustzijn van mensen te vergroten. We geven bijvoorbeeld de workshop “Hoe zie jij ons?” Deze workshop gaat over wat voor beeld iemand heeft bij een persoon met een licht verstandelijke beperking. We laten filmpjes zien, we vertellen een aantal levensverhalen, en dan vragen we: “Wat voor beeld heb je nu?” Mensen zien in eerste instantie alleen de beperkingen, maar na het horen van de verhalen en het zien van de filmpjes hebben ze een completer beeld. Dan zien ze wat mensen met deze indicatie wél kunnen. Het helpt om ze voor vol aan te zien.

We werken ook aan “empowerment”. Mensen sterker maken. Zo zeggen we bijvoorbeeld tegen cliënten van Cordaan dat ze zich niet alles te hoeven wel gevallen. “Je mag er wat van vinden als een begeleider zo maar je kamer binnenkomt. Dat hoef jij niet goed te vinden.”

Bij de gemeente Amsterdam staat inclusiviteit hoog op de agenda. Iedereen mag er zijn en mag meedoen. In het kader hiervan geven we bijvoorbeeld trainingen aan de medewerkers van het Stadsloket. Zij zijn het aanspreekpunt van de Amsterdammer met vragen. Dat kunnen bijvoorbeeld vragen zijn over de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning), maar er komen ook mensen voor het verlengen van hun paspoort. Wist je dat een op de zes Amsterdammers een licht verstandelijke beperking heeft? Mede door onze training worden de medewerkers van de ambtelijke loketten zich bewuster van de verschillen van mensen, hoe ze te herkennen en hoe daar mee om te gaan. Want iemand met een licht verstandelijke beperking wil niet betuttelend worden behandeld, maar net als ieder ander. Een van de cursisten zei nog nooit iemand met een licht verstandelijke beperking te hebben gezien. Na onze workshop herinnerde ze een situatie waar ze mogelijk te maken had met iemand met een LVB.  

Nog een ander voorbeeld. We hebben binnen onze medewerkers ook iemand met de indicatie “autisme”. Toen hij een ronde deed bij een instelling waar menen met LVB en de indicatie “autisme” wonen, kon hij vanuit zijn kennis en kunde tips geven bijvoorbeeld met betrekking tot geluid. Hierdoor ging men de woonkamer anders inrichten.     

Waar komt jouw interesse vandaan met betrekking tot het inzetten van ervaringskennis?

Ik heb al van kinds af aan een sterk gevoel gehad voor rechtvaardigheid. Ik vond het heel vervelend als mensen om mij heen die er net wat anders uitzagen of een andere huidskleur hadden anders behandeld werden dan ik. En toen ik in de zorg werkte merkte ik dat er nog vaak óver cliënten werd gepraat in plaats van mét. Nadat ik me lange tijd heb ingezet voor het ondersteunen en vormgeven van de medezeggenschap van cliënten ben ik bij deze baan terecht gekomen.

Tot slot weer naar het hier en nu. Waar kijk je deze week het meest naar uit?

Ik heb erg genoten van de workshop die we vandaag gaven bij de organisatie “Enver” uit Rotterdam. “Enver” helpt als er kwetsbaarheden of problemen zijn die de ontwikkeling van een kind of jongere belemmeren. Zo lopen er Sociaal Maatschappelijke Hulpverleners van “Enver” op scholen. Ik was daar als procesondersteuner met een aantal ervaringsdeskundigen en kreeg veel energie door te zien wat verhalen van de ervaringsdeskundigen doen bij andere mensen. En dat het andere mensen nieuwe inzichten geeft. Volgens mij hebben wij bij Buro ErvaringsKracht de mooiste baan van Nederland.

Bijpraten met…Astrid Bosma

Onder de noemer “Hoe breng jij de zomer door?” bellen we deze zomer een aantal mensen uit het ANE netwerk om bij te praten. Vandaag spreken we Astrid Bosma, onderzoeker in opleiding binnen het vakgebied Sociale Geneeskunde aan de Amsterdam UMC (Universitair Medische Centra). Astrid betrekt regelmatig ervaringsdeskundigen bij haar onderzoek.

Hoi Astrid, heb je een leuke vakantie gehad?

Jazeker! Ik zou eerst met mijn man en dochter naar de Spanje gaan, maar vanwege corona zijn we in Nederland gebleven. We zijn nu met familie naar een huisje in Noord-Limburg geweest, mijn favoriete provincie.  

Zou jij kunnen uitleggen wat voor werk jij doet?  

In het kader van mijn promotieonderzoek onderzocht ik samen met anderen hoe bedrijfsartsen werkenden met een chronische ziekte kunnen ondersteunen bij het versterken van hun zelfredzaamheid, zodat zij goed kunnen blijven functioneren. Ik heb hiervoor bedrijfsartsen, werkgevers en werkenden met een chronische ziekte geïnterviewd.

Zou je een tipje van sluier kunnen oplichten over wat je hebt ontdekt over hoe mensen zelfredzamer kunnen werken?

Het begon er al mee dat we ons afvroegen wat het begrip “zelfredzaamheid” nu precies betekent. Dat hebben we eerst onderzocht door literatuur te bestuderen. Daaruit kwamen een aantal factoren naar voren die werkenden met een chronische ziekte helpen om aan het werk te blijven. Een van de belangrijkste factoren is openheid. Ben je in staat om iets dat jou belemmert in je werk bespreekbaar te maken? Niet voor iedereen is het even gemakkelijk om zijn of haar problemen te bespreken op het werk. Daar doe ik op dit moment nader onderzoek naar met behulp van ervaringsdeskundigen.

Nu besteden bedrijfsartsen veel tijd aan mensen die al uit het arbeidsproces gevallen zijn. Bedrijfsartsen kunnen ook een rol spelen bij het creëren van een ondersteunende werkomgeving,  waarin werkenden met een chronische ziekte zelfredzaam kunnen zijn, waardoor uitval kan worden voorkomen. We hebben hiervoor ook een aantal bedrijfsartsen getraind. Je hebt hiervoor ook de medewerking van de organisaties nodig. We hebben gezien dat veel organisaties de omslag naar preventie nog niet hebben willen maken. Ze zien de noodzaak er nog niet van in of hebben andere prioriteiten. Daarbij kan ook meespelen dat  preventie niet altijd direct wat oplevert.

Waar komt jouw interesse vandaan met betrekking tot het inzetten van ervaringskennis?

Vanwege mijn eigen chronische ziekte kon ik niet meer goed functioneren in mijn vorige baan als dierenarts. Hoewel ik een werkend leven als dierenarts voor mij zag, ben ik heel blij met mijn carrière switch en de baan waarin ik nu zit. En juist de ervaring die ik zelf heb om te werken met een chronische ziekte, heb ik kunnen gebruiken bij het doen van mijn onderzoek en alle interviews die ik heb gehouden.  

Tot slot weer naar het hier en nu. Waar kijk je deze week het meest naar uit?

Ik ga morgen voor het eerst weer naar kantoor! Vanwege het corona virus werkte ik anderhalf jaar thuis en ben heel blij morgen op kantoor mijn collega’s  weer te zien. En ik ga binnenkort naar een optreden van de Edwin Evers band in het openluchttheater Caprera in Bloemendaal. Daar heb ik ook erg veel zin in.

Bijpraten met…Amna Haji

Onder de noemer “Hoe breng jij de zomer door?” bellen we deze zomer een aantal mensen uit het ANE netwerk om bij te praten. Vandaag spreken we met Amna Haji. Amna werkt als Zorgontwikkelaar Herstel en is Coördinator ervaringswerk bij Pit & Co, onderdeel van GGz instelling Arkin

Hoi Amna, hoe gaat het met je? Heb je nog leuke plannen voor deze zomer?

Het gaat goed. Ik ben net weer begonnen na een ontspannen vakantie. Ik houd erg van de natuur en daarom ben ik met mijn man naar een hotel in  de buurt van Apeldoorn geweest. En met een van mijn dochters naar een hotel in de Duiven. Zo kon ik twee keer genieten van de Veluwe. En tussendoor heb ik van het Offerfeest genoten.

Ik ben ook nog een middag met twee van mijn dochters naar mijn oude buurt in Amsterdam geweest. Daar heb ik ze mijn (ervarings)verhaal verteld. Ik heb  onder andere complexe PTSS. Als klein meisje kon ik niet goed meekomen op school en stopte met praten. Daarom kwam ik op de lomschool, een school bedoeld voor kinderen met leerachterstanden en of sociaal- emotionele opvoedingsproblematiek. Omdat ik vind dat het belangrijk is dat mijn dochters weten waar ik vandaan kom en wie ik nu ben, was het een hele waardevolle middag. Misschien begrijpen ze mij nu beter.  

Zou je kunnen uitleggen hoe jij te maken hebt (gehad) met het benutten van ervaringskennis in je werk?

Als ervaringswerker zette ik bij Arkin bijna negen jaar mijn ervaringskennis in voor zowel de teams waarin ik werkte als voor de cliënten. Nu ben ik onder andere de coördinator van Pit & Co. Hierin zijn alle ruim veertig ervaringswerkers van Arkin verenigd. Pit&Co heeft vier pijlers. De eerste pijler gaat over het verduurzamen en verder implementeren van ervaringsdeskundigheid binnen Arkin. De tweede pijler betreft onze “herstelwerkplaatsen” die we gratis voor iedereen in de Huizen van de Wijk organiseren. De derde pijler gaat over samenwerking en co-creatie. Ik werk samen met jullie, het Amsterdams Netwerk Ervaringskennis, en met veel andere organisaties zoals HVO-Querido, Cordaan, InGeest, de Vrijwilligersacademie en TEAM ED. Arkin is ook medeontwikkelaar van de HBO opleiding Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn van de Hogeschool van Amsterdam. De vierde en laatste pijler betreft de vraagbaak. Ik krijg heel veel vragen over de inzet van ervaringsdeskundigen binnen en buiten onze organisatie. Of bijvoorbeeld over het beschikbaar maken van stageplekken en werk-leerplekken.

Daarnaast ben ik kwaliteitsadviseur en richt ik mij (Arkin breed) op het onderwerp “herstelondersteunende zorg”. Ik begeleid projecten en ondersteun implementatieprocessen aangaande herstelondersteunende zorg. Een voorbeeld hiervan is de I.ROC, een methode om de behandeling nog meer vanuit het cliëntenperspectief te laten plaatsvinden. Een cliënt kan zo beter laten weten of hij voldoende ondersteuning ervaart in zijn herstelproces.    

Kun je een voorbeeld geven waaruit de kracht van een ervaringsdeskundige blijkt?

De functie van ervaringsdeskundige heet binnen Arkin ervaringswerker. Ervaringswerkers hebben de tijd en ruimte om met de cliënt in gesprek te gaan over zijn eigen beleving en zijn eigen perspectief. De ervaringswerker kan het verhaal achter het verhaal horen en heeft daar de tijd voor. Ook helpt hij het bewustwordingsproces van de cliënt te stimuleren. Alle ervaringswerkers binnen Arkin draaien diverse  methodische zelfhulpgroepen in de wijk. Daar is aandacht voor zelfredzaamheid en weerbaarheid.

Waar kijk je deze week het meest naar uit?

Ik wil naast mijn werk mijn sporten en wandelen weer oppakken. Weer in het ritme komen en de balans vinden. 

Bijpraten met…Karin Goudsmit

Onder de noemer “Hoe breng jij de zomer door?” bellen we deze zomer een aantal mensen uit het ANE netwerk om bij te praten. Vandaag spreken we Karin Goudsmit. Karin werkt als Coördinator Herstel en Ervaringsdeskundigheid bij GGZ inGeest en bij de Herstelacademie Haarlem en Meer.

Hoi Karin, hoe gaat het met je? Heb je nog leuke plannen voor deze zomer?

Het gaat heel goed met mij. Ik ben in de voorzomer al naar Texel op vakantie geweest. Ik ben verliefd op dat eiland. En verder bestaat mijn zomer uit lezen, kopjes koffie drinken, wandelen en zwemmen. Ik ben  lange afstandszwemmer en heb al eens meegedaan met een zwemrace van Azië naar Europa over de Bosporus bij Turkije. 

Zou je kunnen uitleggen hoe jij te maken hebt met het benutten van ervaringskennis in je werk?

Ik was als kind een beetje anders dan de meeste andere kinderen. Hierdoor had ik begeleiding nodig. Eerst van het Medisch Opvoedkundig Bureau en daarna van de Jeugd Riagg. Je zou kunnen zeggen dat ik in mijn jeugd ervaringskennis opdeed. Ik ben opgegroeid in een gezin met een moeder met een psychische kwetsbaarheid. Bij GGZ inGeest coördineer ik samen met een collega Herstel en Ervaringsdeskundigheid. Daarnaast ben ik een van de oprichters van de Herstelacademie Haarlem en Meer in Haarlem.   

Wij proberen binnen GGZ inGeest ervaringswerk steviger op de kaart te zetten. We willen dat er een GGZ-brede visie komt waaruit naar voren komt hoe GGZ inGeest tegen het inzetten van ervaringskennis aan kijkt. Wat de organisatie precies wil bereiken met de inzet van ervaringsdeskundigen. En wat er voor nodig is die visie te verwezenlijken. Welke opleiding(en) moeten mensen met ervaringskennis bijvoorbeeld volgen om bij ons te kunnen werken? Welke rollen kunnen ze aannemen? We willen ook meer betaalde ervaringsdeskundigen.

Veel mensen vinden het fijn om met een ervaringsdeskundige in gesprek te gaan; in  gelijkwaardigheid met iemand praten waarvan ze weten dat hij/zij ook heftige dingen heeft meegemaakt. Als ze horen dat deze ‘ervaringsdeskundige’ dingen verwerkt heeft en kan functioneren, dan geeft dat hoop: als jij het kunt kan ik het ook. 

Kun je een voorbeeld geven waaruit de kracht van een ervaringsdeskundige blijkt?

Laatst nog kwam er iemand van jeugdhulp met een zeer verlegen jongen naar mij toe bij de  herstelacademie. De hulpverlener had veel moeite om contact te krijgen met de jongen. Ik raakte wél met hem aan de praat. Ik maakte contact met hem door onze gemeenschappelijke hobby zwemmen. Ik ben geen hulpverlener, dus heb ik de tijd en ruimte om eerst contact met iemand te maken. Want ik hoef niet van alles met een cliënt.

Ik zie ook gebeuren dat mensen tegen dingen aanlopen bij zichzelf en zichzelf dan al vrij snel  ziek verklaren. Mede door wat ze allemaal zien en horen in de maatschappij. Maar het is ook een kwestie van leren omgaan met je ‘beperkingen’ en of eigenaardigheden. En het is helemaal niet gek als je af en toe een mindere dag hebt. 

Waar kijk je deze week het meest naar uit?

Ik ga morgen gezellig eten met mijn zus en een lagere school vriendin en overmorgen naar de film.

Bijpraten met…Alex van Veen

Onder de noemer “Hoe breng jij de zomer door?” bellen we deze zomer een aantal mensen uit het ANE netwerk om bij te praten. Vandaag spreken we Alex van Veen. Alex werkt als trainer bij het Herstelbureau van HVO-Querido. 

Hoi Alex, hoe gaat het met je? Heb je nog leuke plannen voor deze zomer?

Het gaat goed met mij! Vanwege het corona virus heb ik er voor gekozen dit jaar niet op vakantie te gaan. Ik neem wel elk jaar minstens twee weken vrij in de maand augustus omdat ik (bijna) elk jaar mijn zus(je) in Schotland bezoek en naar het festival Lowlands ga. Helaas gaat Lowlands dit jaar niet door want de meerdaagse festivals zijn verboden. Mijn zus heeft met haar man een bistro in een klein dorpje aan de rand van de Schotse Hooglanden dus ideaal om daar lekker te eten en te wandelen. Ook dat sla ik dit jaar over vanwege het corona virus.

Zou je in kunnen uitleggen wat jij doet in jouw baan?

Ik werk bij het Herstelbureau onder andere als trainer met de competentie “Ervaringsdeskundigheid”. We begeleiden herstelgroepen en geven trainingen zoals de WRAP (Wellness Recovery Action Plan) training en de HOP training (Honest Open Proud). Deze trainingen komen uit Amerika en slaan erg goed aan. De WRAP gaat over bewust zijn van je eigen kracht en hoe je voor jezelf een goed gevoel kunt vasthouden. Hij maakt je heel krachtig. Ik vind dat heel leuk om te doen ook omdat ik zie, dat het mensen  goed doet. De HOP training gaat over openheid. Wat vertel ik wel of niet over mijzelf aan anderen. Hierdoor laat je je niet zo maar overvallen door anderen, maar houd je de regie over wat jij aan wie kwijt wilt. Mensen met een zelfstigma of mensen die het moeilijk vinden over bepaalde dingen van zichzelf te vertellen, kunnen hier veel aan hebben. Verder houd ik mij bezig met het positioneren van ervaringsdeskundigheid binnen onze organisatie. Ik loop bijvoorbeeld mee met onze adviseur Ervaringsdeskundigheid, Odette Hensen, om draagvlak te creëren binnen onze organisatie voor het ontwikkelen en inzetten van ervaringskennis. HVO-Querido ziet dit als een belangrijke kennisbron naast Praktijkkennis en Professionele kennis. We bieden hiervoor onder andere de oriëntatiecursus “werken met eigen ervaring” aan. Behalve dat onze werknemers en cliënten deze cursus mogen volgen, kunnen ook mensen van buiten HVO-Querido zich aanmelden.   

Heb je een voorbeeld van waar het inzetten van ervaringskennis iets moois heeft opgeleverd?

Door mee te doen met onze activiteiten (her)ontdekken veel mensen hun kracht. Wat me altijd bij blijft was de opmerking die een van onze deelnemers maakte: “ik ben erachter gekomen wie ik eigenlijk ben, een hele sterke vrouw”.

Waar kijk je deze week het meest naar uit?

Ik ga deze week samen met een aantal collega’s weer een HOP-training geven. Deze keer aan werknemers van twee partnerorganisaties in Amsterdam. Leren van elkaar, verbinden, samen optrekken en elkaar versterken. Samen meer mogelijk!

Bijpraten met…Clemens Blaas

Onder de noemer “Hoe breng jij de zomer door?” bellen we deze zomer een aantal mensen uit het ANE netwerk om bij te praten. Vandaag praten we met Clemens Blaas. Clemens zwaaide vorig jaar na ruim 12 jaar af als Voorzitter van de Raad van Bestuur van HVO-Querido.

Hoi Clemens, hoe gaat het met je?

Het gaat met mij wel aardig goed. Ups-and-downs. Ik ben vorig jaar onder andere gestopt bij HVO-Querido omdat mijn vrouw ernstig ziek is. Dat is ze nog steeds en dat geeft mij zorgen. Verder ben ik blij dat ik leuk werk heb. Ik werk in een aantal Raden van Toezicht en als adviseur en coach.

Heb je nog leuke plannen voor deze zomer?

Ik geniet van de kleine dingen. Van de natuur. Van ontmoetingen met mensen. Regelmatig ga ik met vrienden en bekenden fietsen en wandelen op Schiermonnikoog.

Hoe heb jij te maken gehad met het benutten van ervaringskennis?

Toen ik nog bestuurder bij HVO-Querido was, zochten we steeds weer de aansluiting met de mensen die van de dienstverlening van HVO-Querido gebruik maakten. Daarbij zijn we ook innovatieve projecten gestart. Een voorbeeld daarvan is “Housing First” een methode die uitgaat van eerst weer een eigen huis hebben en rust krijgen, om vanuit die rust te werken aan herstel. Dit geeft inzicht in vragen als: Waar hebben dakloze mensen en mensen met een ernstige psychische aandoening behoefte aan? Waar zit hun kracht? . We hebben zo duizenden Amsterdammers weer zelfstandig kunnen laten wonen. We zijn daarnaast zelfbeheervoorzieningen gestart zoals Amerbos en het project “Je Eigen Stek (JES)”.  Bij “JES” in de Tolstraat hebben we laten zien wat er gebeurt als dakloze mensen samenwonen, onder de noemer nachtopvang, in zelfbeheer. De bewoners mogen het, onder bepaalde voorwaarden, zelf organiseren. Je ziet dat als je mensen eigen verantwoordelijkheid geeft ze veerkrachtig zijn en veel kunnen.

Ervaringsdeskundigen hebben bij HVO-Querido in het Herstelbureau een vaste plek en daarmee een vaste positie in de organisatie.  We hebben in het verleden gepionierd met het inzetten van ervaringsdeskundigen in teams. Het was voor hen niet makkelijk om hun positie in te nemen. Je moet kennis hebben van de behoeften en mogelijkheden van onze doelgroep. En de aansluiting kunnen maken. Ik sluit niet uit dat je zo’n samenstelling van een team hebt dat een ervaringsdeskundige wél daarin zijn positie pakt naast de hulpverleners. Ervaringsdeskundigen zijn in mijn ogen geen hulpverleners. Voorop staat dat je de Amsterdammer eigen regie geeft. Hij moet in de “doe” stand komen. 

Ik geloof dat ook hulpverleners hun eigen ervaring kunnen inzetten en daarmee de aansluiting kunnen maken. Wij scheppen een klimaat waarin onze professionals hun eigen ervaringskennis meer gaan inzetten. Onze mensen kunnen hiervoor een opleiding volgen zoals bijvoorbeeld de MOED bij Howie the Harp. In ons aannamebeleid kijken we ook of mensen deze extra competentie bezitten.       

Welke tip zou je andere organisaties willen geven die zich vast voelen zitten in de systeemwereld?

Je moet altijd blijven zoeken naar een manier die wél werkt. Ook al is iemand meerdere keren teruggevallen. Wij gaven nooit op. En dat betekent soms dat je dingen bedenkt die afwijken van de overtuigingen op dat moment. Twaalf jaar geleden had je nog vrij veel dakloze mensen op straat. Wij plaatsten hen in voorzieningen bij elkaar. Waarbij we op zoek gingen naar andere vormen van wonen. Natuurlijk gingen er ook projecten mis. Maar daar leerden we dan weer van. Blijf in beweging. Probeer. Lukt het niet rechtsom probeer het dan linksom. Organisaties moeten weer lef krijgen. Loslaten. Durf in het onzekere te zitten. Ga de dialoog aan. Wees creatief.

Waar kijk je deze week het meest naar uit?

Ik hoop dat ik met mijn vrouw deze week weer wat leuke dingen kan doen.


We spreken nog veel meer mensen deze zomer. Lees hier hoe Mark Schramade, manager van Buurtteam Noord en Zuid zijn zomer doorbrengt.